🧱 มาตรการป้องกัน “ฝุ่นฟุ้งกระจาย” ในไซต์งานก่อสร้างตามหลัก 3E เพื่อความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน 🌿

ในการทำงานก่อสร้าง หนึ่งในปัญหาที่พบได้บ่อยและส่งผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพของผู้ปฏิบัติงานและชุมชนรอบข้าง คือ “ฝุ่นฟุ้งกระจาย” 💨
ไม่ว่าจะเป็นฝุ่นจากการขนย้ายวัสดุ การตัด เจาะ เจียร หรือจากการเดินรถในพื้นที่ก่อสร้าง ฝุ่นเหล่านี้อาจก่อให้เกิดโรคทางเดินหายใจ เช่น โรคปอดฝุ่นทราย (Silicosis) รวมถึงปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมและมลพิษทางอากาศ (PM2.5)

เพื่อจัดการปัญหานี้อย่างเป็นระบบ เราสามารถใช้แนวคิด 3E ซึ่งเป็นหลักการสำคัญของการบริหารจัดการด้าน ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม (Safety, Health & Environment) ได้แก่
Engineering – Education – Enforcement มาช่วยลดและควบคุมการฟุ้งกระจายของฝุ่นในไซต์งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ 💪

🛠️ E - Engineering (วิศวกรรมศาสตร์)

การควบคุมฝุ่นด้วยมาตรการทางวิศวกรรม มุ่งเน้นการ “ควบคุมที่แหล่งกำเนิด” และ “ลดการฟุ้งกระจาย” ด้วยการออกแบบและจัดการสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสม

🔹 การจัดการพื้นที่และวัสดุ

ติดตั้ง ผ้าใบกันฝุ่น (Mesh Sheet) หรือรั้วกั้นรอบพื้นที่ก่อสร้าง เพื่อป้องกันการฟุ้งกระจายออกสู่ภายนอก
คลุมกองวัสดุ ที่ก่อให้เกิดฝุ่น เช่น ดิน ทราย ปูน หิน ด้วยผ้าใบหรือวัสดุปกคลุมมิดชิด
จัดโซนเฉพาะสำหรับงาน ตัด เจาะ เจียร ห่างจากพื้นที่อยู่อาศัยหรือสำนักงาน

💧 การควบคุมความชื้นและการกำจัดฝุ่น

ฉีดพรมน้ำ บริเวณไซต์งานและถนนทางเข้าออก โดยเฉพาะก่อนขนย้ายวัสดุ
ติดตั้ง ระบบพ่นละอองน้ำ (Water Mist/Spray) หรือ ม่านน้ำ (Water Curtain) เพื่อลดฝุ่นในอากาศ
จัดให้มี อ่างล้างล้อรถ (Wheel Washing Bay) ก่อนรถออกจากไซต์ทุกครั้ง 🚛
ใช้เครื่องมือที่มี ระบบดูดเก็บฝุ่น (Dust Collector) หรือ ระบบระบายอากาศพร้อมถุงกรองฝุ่น (Local Exhaust Ventilation)

🚚 การจัดการรถขนส่งและถนน

กำหนดให้รถบรรทุกวัสดุ คลุมผ้าใบหรือปิดฝาให้มิดชิด
พรมน้ำบนถนนภายในโครงการเป็นประจำ เพื่อลดฝุ่นจากการสัญจรของรถ

🧠 E - Education (การศึกษา / การอบรม)

การสร้างความรู้และความเข้าใจให้ผู้ปฏิบัติงานคือหัวใจสำคัญในการควบคุมฝุ่น เพราะเมื่อทุกคนรู้และตระหนัก เขาจะ “ป้องกันก่อนเกิด” เสมอ 🧍‍♂️🧍‍♀️

📘 การอบรมและให้ความรู้

จัดอบรมเรื่อง อันตรายจากฝุ่นละออง เช่น โรคปอดฝุ่นทราย (Silicosis) และ PM2.5
ให้ความรู้เกี่ยวกับ มาตรการควบคุมฝุ่นของโครงการ และขั้นตอนการทำงานที่ถูกต้อง
อบรมเรื่อง การใช้และดูแล PPE (เช่น หน้ากาก N95) และอุปกรณ์ควบคุมฝุ่น เช่น เครื่องดูดฝุ่น หรือระบบพ่นน้ำ
ให้ความรู้เกี่ยวกับ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น กฎหมายควบคุมอาคาร มาตรการสิ่งแวดล้อม (EIA)

📢 การสื่อสารและป้ายเตือน

ติดตั้ง ป้ายเตือนและป้ายแนะนำวิธีปฏิบัติงานปลอดฝุ่น ในจุดเสี่ยง
จัดกิจกรรม รณรงค์ลดฝุ่นในไซต์งาน เพื่อปลูกฝังจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ

📜 E - Enforcement (การบังคับใช้ / กฎข้อบังคับ)

มาตรการสุดท้ายคือ “การบังคับใช้” เพื่อให้ทุกคนปฏิบัติตามแนวทางอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ 💼

🧾 การกำหนดระเบียบปฏิบัติ

กำหนดให้มี การทำความสะอาดพื้นที่ปฏิบัติงานทันทีหลังทำกิจกรรมที่ก่อฝุ่น
บังคับให้ผู้ปฏิบัติงาน สวมหน้ากากป้องกันฝุ่น (N95 หรือเทียบเท่า) ในพื้นที่เสี่ยง
เตรียมอุปกรณ์ควบคุมฝุ่นให้พร้อมก่อนเริ่มงาน เช่น พัดลมดูดฝุ่น เครื่องดูดฝุ่น
จัดให้มี บทลงโทษชัดเจน สำหรับผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามกฎควบคุมฝุ่น

🔍 การตรวจสอบและติดตาม

มอบหมายให้ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัย (จป.) หรือหัวหน้างาน ตรวจติดตามการควบคุมฝุ่นเป็นประจำ
บันทึกผลการตรวจสอบ และดำเนินการแก้ไขทันทีเมื่อพบข้อบกพร่อง
ตรวจวัดคุณภาพอากาศและระดับฝุ่นละออง ในพื้นที่ก่อสร้างตามเกณฑ์กฎหมาย

🌎 บทส่งท้าย : “ควบคุมฝุ่น... เพื่อคนทำงาน เพื่อชุมชน เพื่อสิ่งแวดล้อม”

การควบคุมฝุ่นในไซต์งานก่อสร้างไม่ใช่เพียงแค่การปฏิบัติตามกฎหมาย แต่คือ “ความรับผิดชอบร่วมกัน” ของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง 🫱🏻‍🫲🏼
เมื่อทุกคนร่วมมือกันทั้งด้าน Engineering, Education และ Enforcement ก็จะสามารถลดผลกระทบต่อสุขภาพของผู้ปฏิบัติงานและสิ่งแวดล้อมได้อย่างแท้จริง 🌤️

📌 อย่าปล่อยให้ฝุ่นกลายเป็นภัยเงียบในไซต์งาน
เริ่มต้นสร้างวัฒนธรรม “ไซต์งานปลอดฝุ่น” ตั้งแต่วันนี้ เพื่อความปลอดภัยของทุกคนในองค์กร 💚

👉 อ่านเพิ่มเติมเรื่องโรคปอดฝุ่นทรายและการป้องกันได้ที่:
http://expertsafety.blogspot.com/2025/03/silicosis.html

#SafetyXpert #DustControl #ConstructionSafety #SilicaDust #3EApproach #จปมืออาชีพ #ไซต์งานปลอดฝุ่น

SafetyXpert

ค้นหาบล็อกนี้