🚨 Safety Alert: ถังเก็บเศษอาหารระเบิดจากแก๊สชีวภาพ – อันตรายใกล้ตัวที่ถูกมองข้าม

📌 หมายเหตุสำคัญ: การวิเคราะห์ในบทความนี้ ไม่ได้อ้างอิงจากการตรวจสอบหน้างานจริง แต่เป็นเพียงการจำลองสถานการณ์ (Scenario) ที่ อาจเกิดขึ้นได้ จากการอ่านข่าวเพื่อใช้ประกอบความเข้าใจ พวกเรา SafetyXpert ไม่มีเจตนากล่าวหา ดัดแปลง หรือบิดเบือนข้อเท็จจริง แต่อย่างใด
จุดประสงค์ คือเพื่อ ยกตัวอย่างเหตุการณ์เพื่อเตือนใจผู้ปฏิบัติงาน ให้ตระหนักถึงความสำคัญของการทำงานอย่างปลอดภัย และปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด

📰🔎 สรุปข่าว (Summary)

เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2568 เกิดเหตุ ถังพลาสติกขนาดใหญ่ (ถังเก็บเศษอาหาร) ระเบิดอย่างรุนแรงบริเวณหลังตลาดสดใหม่ทุ่งครุ (ประชาอุทิศ 61)

ผู้บาดเจ็บ: คนงานชาย อายุ 52 ปี ได้รับบาดเจ็บสาหัส มีแผลฉกรรจ์บริเวณศีรษะและกระดูกขาหัก
ลักษณะงาน: คนงานรับซื้อของเก่าพยายาม ตัดถังพลาสติก ที่เคยใช้เก็บเศษอาหาร เพื่อแยกชิ้นส่วนไปขาย
สาเหตุเบื้องต้น: คาดว่าเกิด ประกายไฟจากอุปกรณ์ตัด ไปจุดระเบิดกับ แก๊สที่สะสมอยู่ภายในถัง แม้ถังจะไม่ได้ใช้งานแล้ว
ความเสียหาย: ถังแตกกระจาย และแรงอัดจากการระเบิดทำให้หลังคาโรงเก็บอุปกรณ์พังเสียหาย

เหตุการณ์นี้เป็นอุทาหรณ์สำคัญที่สะท้อนว่า ถังเก่า ≠ ถังปลอดภัย หากไม่เข้าใจอันตรายที่ซ่อนอยู่ภายใน

⚠️🧠 วิเคราะห์เชิงความปลอดภัย (Safety Alert Analysis)

เหตุการณ์นี้เข้าข่ายอันตรายจาก พื้นที่อับอากาศและวัตถุไวไฟ ซึ่งมักถูกมองข้ามในงานรับซื้อของเก่าและงานซ่อมบำรุงทั่วไป

1. อันตรายจากสารตกค้าง (Residual Hazard)
ถึงแม้ถังจะว่างเปล่า แต่คราบและตะกอนของเศษอาหารที่บูดเน่าจะยังคงเกิดกระบวนการย่อยสลายทางชีวภาพอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้มีการสร้างและสะสมของแก๊สไวไฟภายในถัง

2. ภาชนะปิดสนิท = ระเบิดเวลา
เมื่อแก๊สสะสมในพื้นที่จำกัด และมีการให้ความร้อนหรือประกายไฟจากการตัดหรือเจียร แก๊สจะขยายตัวอย่างรวดเร็วจนภาชนะไม่สามารถรับแรงดันได้ ทำให้เกิดการระเบิด

3. ช่องว่างความรู้ด้านความปลอดภัย
แม้จะมีการเตือนแล้ว แต่ยังคงมีการดำเนินงานต่อ สะท้อนถึงการขาดความรู้เรื่องอันตรายของ แก๊สชีวภาพ (Biogas) ในถังขยะและถังเศษอาหาร

🧪⚗️ ข้อมูลทางเคมี: แก๊สที่สะสมในถังเศษอาหาร

การเก็บเศษอาหารในภาชนะปิดโดยไม่มีอากาศ (Anaerobic Digestion) จะทำให้เกิด แก๊สชีวภาพ (Biogas) ซึ่งประกอบด้วยสารสำคัญ ได้แก่

1. ก๊าซมีเทน (Methane – CH₄)

สัดส่วนประมาณ 50–70%
ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น
ไวไฟสูงมาก และสามารถระเบิดได้เมื่อมีความเข้มข้นในอากาศ 5–15% (LEL–UEL)

2. ก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟด์ (Hydrogen Sulfide – H₂S)

เกิดจากการย่อยสลายโปรตีนที่มีซัลเฟอร์
มีกลิ่นเหมือนไข่เน่า
เป็นพิษรุนแรงต่อระบบทางเดินหายใจ และติดไฟได้

3. ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂)

ไม่ติดไฟ แต่เป็นตัวเร่งให้เกิดแรงดันสะสมภายในถัง

ข้อควรระวังพิเศษ: ถังพลาสติกสีน้ำเงินขนาด 200 ลิตร เป็นภาชนะที่กักเก็บแก๊สได้ดี หากปิดฝาไว้เพียงไม่กี่วัน แรงดันภายในอาจสูงพอที่จะดีดฝาหรือระเบิดเมื่อมีประกายไฟหรือแรงกระแทก

🛠️🦺 แนวทางป้องกันเชิงเทคนิคและหน้างาน

1️⃣ การเตรียมถังก่อนตัด (Cleaning & Purging)

เปิดฝาระบายอากาศในที่โล่งอย่างน้อย 24 ชั่วโมง
ล้างถังด้วยน้ำผสมผงซักฟอกหรือน้ำยาล้างจาน เพื่อขจัดคราบไขมันและเศษอาหาร
เทคนิคสำคัญ: เติมน้ำให้เต็มถังก่อนตัด เพื่อไล่อากาศและแก๊สออกให้หมด

2️⃣ มาตรการขณะปฏิบัติงาน (Safe Work Practices)

หลีกเลี่ยงงานที่ก่อให้เกิดความร้อนหรือประกายไฟ (No Hot Work)
ใช้การตัดแบบ “ตัดเย็น (Cold Cutting)” เช่น เลื่อยมือ หรือเครื่องตัดระบบไฮดรอลิก
ในสถานประกอบการ ควรมีการวัดแก๊ส (LEL) ก่อนเริ่มงาน

3️⃣ อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE)

กระบังหน้า (Face Shield)
ถุงมือหนัง และชุดกันไฟ
ที่ครอบหู (Ear Muff)

✅📋 เช็คลิสต์ก่อนตัดถังทุกครั้ง

เปิดฝาถังและระบายอากาศแล้วหรือไม่
ล้างถังจนไม่มีกลิ่นเน่าหรือกลิ่นเคมีตกค้าง
เติมน้ำไล่แก๊สก่อนเริ่มงานแล้วหรือไม่
พื้นที่รอบข้างปลอดจากแหล่งกำเนิดประกายไฟ
มีถังดับเพลิงใกล้มือพร้อมใช้งาน

📌🚨 บทสรุป Safety Alert

อุบัติเหตุครั้งนี้ตอกย้ำว่า ถังเก่าไม่ได้หมายความว่าปลอดภัย หากขาดความรู้เรื่องแก๊สชีวภาพและการทำงานอย่างถูกวิธี การหยุดคิดเพียงไม่กี่นาทีก่อนลงมือตัด อาจช่วยป้องกันการสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินได้อย่างมหาศาล

ความปลอดภัย เริ่มต้นที่ความรู้ และจบที่การปฏิบัติจริง

SafetyXpert

ค้นหาบล็อกนี้